Kẹo Cu Đơ - đặc sản ngon nức tiếng của Hà Tĩnh

Kẹo Cu Đơ là một món ăn vặt đầy dân dã và là đặc sản ngon nức tiếng của Hà Tĩnh, Việt Nam nhưng để tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc, xuất xứ cũng như cách chế biến thì không phải ai cũng biết. Hôm nay, hãy cùng iguide.ai khám phá món ăn vặt có cái tên đầy độc đáo của Hà Tĩnh này nhé.

1. Đôi nét về kẹo cu đơ

Kẹo cu đơ là một loại kẹo làm từ đậu phộng. Thành phần chính để tạo ra món kẹo này gồm có gừng, đường, mật mía, mạch nha và đậu phộng. Tất cả được ép trong hai miếng bánh tráng và có rắc thêm chút mè đen.

Kẹo cu đơ đúng chuẩn phải có kích thước to, cầm lên nặng tay, phần nhân mật mía đầy ụ, chỉ cần cắn một miếng sẽ cảm nhận ngay được sự mềm dẻo của đường mật mía hòa quyện với cái giòn giòn của bánh tráng mè và đậu phộng bùi bùi. Đặc điểm nổi bật của loại kẹo này là rất dẻo và kết dính dùng để ăn không hoặc thưởng thức cùng trà đều được. 

Ngày nay kẹo cu đơ được bán nhiều vào những dịp lễ, Tết. Đối với người dân Việt, kẹo cu đơ được xếp vào hàng những món ngon phù hợp cho ngày đoàn viên, cùng nhau quây quần hàn thuyên chuyện trò. Bên cạnh đó, món kẹo đặc sản Hà Tĩnh này còn khá đắt hàng vào những mùa du lịch, với cái tên độc đáo, hơi lạ tai, kẹo cu đơ khiến cho bao du khách phải dừng chân nếm thử và chọn mua về làm quà.

2. Nguồn gốc của Kẹo Cu Đơ –  Đặc sản nức tiếng Hà Tĩnh

Kẹo cu đơ độc đáo ngay từ tên gọi cho đến cả nguồn gốc xuất xứ của nó. Có nhiều giai thoại và câu chuyện về nguồn gốc và xuất xứ của loại kẹo này. Trong đó nổi tiếng nhất là câu chuyện về ông Hai, một người nông dân nghèo tại huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh.

Vì không có tiền mua sính lễ để hỏi vợ cho con trai cũng như làm cơm thiết đãi hàng xóm, láng giềng ông bèn nảy ra ý tưởng đun sôi mật mía rồi đem trộn cùng với đậu phộng (lạc). Điều ông không ngờ tới là khi ai ăn thử cũng đều khen ngon. Từ ấy, ông tiếp tục nấu món kẹo mật mía với lạc này để kinh doanh.

Từ đó người dân yêu thích và đặt cho món kẹo này cái tên là “cu Hai”. Sau này khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, lính Pháp ăn được loại kẹo này thấy ngon nên tìm hiểu. Khi biết được tên kẹo là “cu Hai”, họ đã đổi từ “Hai” thành từ “Deux”. Do đó, kẹo “cu Hai” biến thành kẹo “cu deux”, được đọc là cu đơ.

3. Nguyên liệu và cách chế biến Kẹo Cu Đơ

Kẹo cu đơ nhìn tuy đơn giản, giá thành cũng không quá cao nhưng được chế biến khá tỉ mỉ, chính cái tỉ mỉ ấy là điểm nhấn khiến cho món kẹo cu đơ – đặc sản Hà Tĩnh đặc biệt thơm ngon hơn hẳn. 

Trước tiên là trong khâu lựa chọn nguyên liệu. Mật mía dùng để nấu kẹo cũng phải là loại thật sánh, có sắc màu giống với mật ong và không một chút cặn đọng lại. 

Đậu phộng phải mới, chỉ chọn những hạt to và ngon, không bị gắt dầu, loại bỏ hết những hạt lép. Cuối cùng là phần bánh tráng, loại bánh tráng sử dụng phải có các mép quăng đều, lõm ở giữa để khi bị nướng, bánh sẽ không bị cháy, vỡ hay phồng rộp. Với ba nguyên liệu chính ở trên là đã có thể tạo nên món kẹo cu đơ – đặc sản Hà Tĩnh trứ danh.

Ngoài ra còn cần có gừng tươi, cũng cần phải lựa chọn gừng thật kỹ như làm mứt gừng vậy. Gừng có ngon thì mới lưu được hương vị đặc trưng của món kẹo này. Mỗi gia đình lại chọn những loại gừng khác nhau nên hương vị của kẹo cu đơ cũng sẽ khác nhau ở một số nơi.

Kẹo cu đơ tuy dân dã nhưng cách làm thì rất khó. Khó ở chỗ phải canh lửa liên tục, độ lửa vừa phải, nếu to quá thì sẽ làm kẹo cháy, còn nếu nhỏ quá thì không đủ để làm cho mật mía sánh mềm.

Đường mật mía phải được đun thật sôi, thêm một chút gừng thái nhỏ và đậu phộng vào. Khuấy thật đều tay và đừng để lạc bị chìm xuống dưới đáy nồi. Cứ khuấy đều cho đến khi nghe được mùi thơm ngọt ngào của đường mật cùng gừng thì người nấu sẽ dùng đũa, chấm một chút mật và nhỏ vào nước lạnh.

Nếu nhìn thấy giọt mật rơi vào nước mà vẫn giữ được nguyên hình dạng, không bị bẹp hoặc tan loãng là đạt yêu cầu. Quy trình sơ qua là thế nhưng khi ra thành phẩm thì mỗi nơi lại khác nhau, có nét đặc trưng riêng, không ai giống ai cả.

4. Kẹo Cu Đơ – Cách thưởng thức đầy tao nhã

Kẹo cu đơ đi với chè xanh thì đúng là một cặp trời sinh, không phải tự nhiên mà người xưa có câu “chè xanh thêm chút gừng cay – cu đơ Hà Tĩnh làm say lòng người”. 
Hương vị của kẹo cu đơ chỉ rõ ràng nhất, trọn vị nhất khi bạn thưởng thức trà kèm theo. Một ấm trà xanh đậm đà hơi ấm nóng sẽ là một điểm nhấn khiến cho kẹo cu đơ trở thành một tráng miệng đầy tao nhã.

Kẹo cu đơ với lớp bánh tráng giòn rụm bên ngoài, dẻo thơm bên trong, khi ăn vào thì vị ngọt của đường mật, bùi bùi của đậu phộng cùng chút cay nhẹ của gừng lan tỏa trong khoang miệng.

Nhân lúc cái vị ngọt, bùi, cay của kẹo còn đọng lại trên lưỡi, thì bạn hãy thử dùng ngay một ngụm trà đậm vị ấm nóng. Cái ấm nóng của trà kết hợp cùng với vị cay dịu nhẹ của gừng khiến lòng người ấm hẳn, vị chát nhẹ của trà trung hòa cùng với cái ngọt của đường mật mía làm cho hương vị của món kẹo này càng thêm đặc biệt đến khó quên.

Ngày nay, kẹo cu đơ – đặc sản Hà Tĩnh đã xuất hiện ở khắp mọi nơi vì đây là món kẹo khá dễ làm công nghiệp mà lại dễ ăn. Cũng chính vì vậy, nên bạn sẽ ít khi thấy được món kẹo cu đơ chính tông của Hà Tĩnh. Nên nếu có dịp đến với Hà Tĩnh thì kẹo cu đơ vẫn là một món ăn vặt bạn nên mua về làm quà. 

Đối với nhiều tỉnh thành khác, kẹo cu đơ ở Hà Tĩnh vẫn mang một hương vị độc đáo riêng biệt với kẹo cu đơ ở những nơi khác.

Cảm ơn bạn đã lựa chọn iguide.ai để đồng hành trải nghiệm thú vị của mình!