Bánh tổ – Món bánh truyền thống đặc sản Quảng Nam

Bánh tổ – Món bánh truyền thống và là một trong những món đặc sản của tỉnh Quảng Nam trứ danh. Là món ăn tinh thần không thể thiếu vào những ngày Tết của người Hoa và ở các địa phương miền Trung Việt Nam. Vậy bánh tổ là bánh gì và chúng có nguồn gốc từ đâu? Cách làm bánh như thế nào? Hôm nay iguide.ai sẽ giải đáp những câu hỏi trên qua bài viết dưới đây nhé.

1. Bánh tổ là bánh gì?

Bánh tổ là một loại bánh được làm từ bột gạo nếp, đây là loại bánh thường dùng để dâng lên mâm cúng lễ theo văn hóa của người Trung Quốc và cũng có thể được dùng để làm thành món ăn tráng miệng hay ăn vặt hằng ngày. 

Vào mỗi dịp Tết đến xuân về, nếu như trên mâm lễ cúng của người Việt không thể thiếu bánh chưng bánh tét thì đối với người Hoa, trên bàn thờ cũng phải có sự xuất hiện của bánh tổ. Không chỉ là một loại bánh truyền thống của Trung Quốc, mà sau này khi được du nhập vào Việt Nam, bánh tổ cũng đã trở thành một món đặc sản của vùng đất Quảng Nam.

Ở Quảng Nam có rất nhiều nơi làm bánh tổ, nhưng ngon nhất và có từ lâu đời nhất có lẽ vẫn là bánh tổ Hội An. Món bánh cổ truyền này đi qua bao nhiêu tháng năm cùng với phố cổ, vậy nên mới có câu: “Nem chả Hòa Vang/ Bánh tổ Hội An/ Khoai lang Trà Kiệu/ Thơm rượu Tam Kỳ”. 

Trước đây, nhiều gia đình ở Hội An chỉ làm món bánh vào những ngày lễ Tết nhưng giờ đây món bánh này đã được bày bán hàng ngày trên khắp các khu chợ lớn nhỏ. Nếu có dịp đến với phố đèn lồng của Hội An và thưởng thức những miếng bánh tổ đặc sản xứ Quảng này thì còn gì tuyệt hơn nữa.

Bánh tổ xuất hiện trên đất Hội An từ khá lâu, có lẽ cùng thời với sự ra đời các khu phố cổ. Bánh được người Hoa du nhập vào Hội An, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam từ thế kỷ 16 – 17 và tồn tại đến ngày nay và trở thành một món đặc sản có truyền thống lâu đời vào mỗi dịp Tết của người dân xứ Quảng. 

Có những giả thuyết còn cho rằng, bánh tổ do vua Quang Trung sáng tạo ra nhưng thực chất không phải như vậy. Qua hàng trăm năm, món bánh này đã trở thành món lộc đầu năm của nhiều gia đình sau khi hạ xuống khỏi bàn thờ ông bà tổ tiên. 

Ý nghĩa cái tên của bánh tổ là tượng trưng cho sự may mắn và thịnh vượng cho cả năm, nên nó cùng thường được ăn vào ngày Tết Đoan Ngọ. Theo quan niệm của những người dân phố Hội, ăn bánh tổ như một lộc lành nhận từ ông bà tổ tiên. Những miếng bánh cũng mang một ý nghĩa giúp cho cả gia đình cùng gắn kết, sum vầy với nhau.

2. Bánh tổ được làm từ gì?

Nếu đã có dịp ăn thử bánh tổ, bạn sẽ cảm nhận được độ dẻo dai, bám dính của bánh cùng một hương vị rất ngọt. Sở dĩ bánh có hương vị như vậy là do được làm chủ yếu từ bột gạo nếp và đường. Ngoài ra, nguyên liệu làm bánh tổ có thể xuất hiện thêm gừng, mè hoặc đậu đỏ tùy theo bí quyết của người làm bánh.

Bánh tổ ngon thì phải dùng gạo nếp hạt loại hạng nhất, rất dẻo thơm, được chọn lựa từ mùa trước và đem phơi khô cất kỹ. Đường sử dụng là loại đường bát, một loại đường đặc sản của Quảng Nam. Hai thứ nguyên liệu không thể thiếu trong bánh tổ là gừng và hạt mè. Mè khô đem đãi sạch, phơi nắng rồi mang đi rang đều tay, gừng thì đem giã nhỏ và lọc lấy nước.

3. Những cách ăn bánh tổ

Bánh tổ có thể ăn sống, nướng lên hoặc chiên giòn. Mỗi cách thưởng thức lại mang đến những cảm nhận khác nhau về hương vị. Nếu ăn sống, đầu lưỡi sẽ cảm nhận ngay được vị ngọt thanh của đường hoà cùng chút cay cay của gừng và sự mềm dẻo của nếp. 

Nếu đem bánh nướng trên lửa than sẽ dậy lên mùi hương đặc trưng của nếp đường khi gặp nóng thì sẽ càng ngọt và dẻo hơn. Đem bánh ăn kèm với bánh tráng nữa thì càng tuyệt hơn. 

Bánh muốn ăn ngay thì phải chọn loại bánh mới ra lò. Riêng với bánh để qua tháng giêng, nếu muốn đổi khẩu vị thì có thể đem đi chiên nóng giòn, vàng ươm. Chính vì thế mà nhiều nơi mới truyền miệng nhau rằng: “Ra giêng nhà nhà chiên bánh tổ”.

Một số người lại thích cắt bánh thành những lát mỏng rồi đem đi chiên giòn. Những miếng bánh tổ chiên phồng phảng phất hương thơm và giòn tan trong miệng.

Những miếng bánh tổ chiên như một góc ký ức khó quên của nhiều người con xa xứ, bôn ba nơi đất khách quê người. Mỗi khi đến tháng giêng là lại nhớ những lát bánh tổ chiên giòn do chính bàn tay của mẹ, của bà trăn qua trở lại vàng ươm, cho con thưởng thức những ngày còn thơ bé.

Cảm ơn bạn đã lựa chọn iguide.ai để đồng hành trải nghiệm thú vị của mình!